یموت یا گوگلان تا کی؟
بنا به نوشته وامبری طوایف ترکمن به 9 دسته تقسیم می شوند:
1- چاودر 2- ارساری 3- آل علی 4- قره 5- سالور (سالر) 6- ساریق 7- تکه 8- گوگلان 9- یموت
که در اینجا به طور مختصری به دو طائفه بزرگ گوگلان و یموت می پردازیم:
گوگلان:
وجه تمسیه: گوگ یعنی سبز و لان به معنی جا است و محل زندگی آنها جایی سر سبز است و بنا به روایتی که آنها دارند گویا مصریان بر روی رودخانه اترک سدی از قیر و سرب می بندند و در نتیجه گوگلان ها مجبور به استفاده از آب باتلاق ها شدند تا این که شخصی لنگ سوار بر اسب خاکستری به پیش آنها آمده، می گوید که در پشت سد آتش روشن کنند تا قیر و سرب آب شود و چون گوگلان ها، این شخص را ناجی خود می دانند نام آن شخص را بر قبیله خود نهادند که در ابتدا «گوگ لنگ گلی» بوده و سپس به صورت «گوگلان» خلاصه شده است. گوگلان در آغاز قائی نام داشته است و اطلاق نام گوگلان به این قوم بیشتر به مکان زندگی آنان که سزسبز است بستگی دارد.
یموت:
روایت است یموت خان کنیزی داشته به نام «قری کوسه»، از این کنیز پسری به نام اوشاق به دنیا آمده و اوشاق طایفه مشهوری شد که خیوه ماندند و دیگر از مسیر تاریخی و تقسیمات فرعی آن اطلاعی در دست نیست. بنا به روایت دیگر موسس قبیله یموت دو زن داشته یکی زن اصلی و دیگری کنیز. از زن اصلی فرزندی به نام شرف و از زن کنیزی صاحب دو پسر به نام های چونی و قجق گردید. پدر هنگام مرگ دو اسب به شرف و یک اسب به دو فرزند دیگر بطور اشتراکی بخشید اما چونی از پذیرفتن اسب مشترک خود داری کرد ولی دل شرف به حال او سوخت و او را بر پشت اسب خود سوار کردبه این ترتیب چونی و شرف در بین یموت ها همیشه با هم نام برده می شود.
تا کی باید این نام ها و قبیله ها ما را از هم دور نگه دارند؟ تا کی یک پسر جوان گوگلان نمی تواند با یک دختر یموت ازدواج کند؟ یا برعکس این؟
معمولا بحث اکثر افراد حتی در بین روشن فکرهای ماهم مسئله ی ازدواجه، و اون ازدواج ترکمن یموت با ترکمن گوگلان هست که توی وضعیت بدی قرار گرفته....بعضی از دانشجوهای ما هم هنوز این تفکر را دارند که نباید با یک گوگلانی ازدواج کنند یا برعکس این یک واقعیت در بین دو دانشجو در تهران رخ داد که واقعا تعجب آور بود که فردی با این دید به این قضه نگاه کرد و فقط به دلیل گوگلان یموت بودن نتوانستند...
از اون اختلافات قومی بیش از ۱۵۰ سال میگذرد! ای ترکمن بیدار شو!
حالا شما بگید تا کی؟
منطقه حغرافیایی گلیداغ